ЯҢАЛЫКЛАР

2 февраль көнне Татарстан Республикасы туризм буенча Дәүләт комитеты граждан хезмәткәрләренең хезмәт хакы, чыгымнары, мөлкәтләре, мөлкәти характердагы йөкләмәләре һәм 2018 елда (2017 хисап елы) тиешле белешмәләрне тутыру турында мәгълүматларны тапшыру сораулары хакында Татарстан Республикасы туризм буенча Дәүләт комитетында семинар-киңәшмә узды. 

2018 елның 7 февралендә Татарстан дәүләтчелеге тарихы музеенда Татарстан Республикасы гербы көне билгеләнеп үтәчәк.

Татарстан Республикасы дәүләт гербы Югары Совет тарафыннан 1992 елның  7 февралендә расланды. Татарстан Республикасының дәүләт гербы мәрхәмәтлелек, гаделлек кебек гомумкешелек һәм әхлакый кыйммәтләрне,  гражданнарның иминлеген, халыклар арасында булган дуслык һәм тынычлыкны  раслый. Гербның авторлары – филология фәннәре докторы Н.Г. Ханзафаров (идеясе) һәм рәссам Р. З. Фәхретдинов (үтәлеше).

Татарстанның бу заманча символы белән танышу һәм элеккеге идарәчеләр кулланган борынгы эмблемалар һәм символлар турында күбрәк белү мөмкинлеге махсус Татарстан Республикасының герб көненә багышланган музей программасында булачак.

2 февральдә Россиядә Япония елына багышланган чаралар кысаларында Алабуга Дәүләт музее тыюлыгының Күргәзмәләр залында Япония фонды (Мәскәү шәһәре) җыентыгыннан “Кокэси япония курчаклары дөньясы” күргәзмәсе ачыла.

Кокэси – бизәкле традицион агач курчак. Аларны барлыкка китерү сәнгате элекке заманнарда ук  Япониядә барлыкка килгән, ә XVII-XIX гасырларда зур үсеш алган. Соңрак япония һөнәрчеләре бу курчакларны җирле кайнар чыганакларга килүчеләргә сата башлаганнар. Бу уенчыклар нәфислек, гадилек һәм үзенчәлекле булулары белән аерылып торалар. Аларның бизәкләре һәм формалары һөнәрченең үзенчәлеген генә түгел, ә барлыкка килгән җирлекнең тарихын да чагылдыра. Бүгенге көндә бу курчаклар Кояш чыгучы Илнең иң танылган милли символлары булып торалар.

Күргәзмәдә 74 төр үзенчәлекле курчак булачак, алар арасында: озынча гәүдәле тогатта-кокэси, башын борганда бала елау тавышы чыгара торган наруко-кокэси, ышанулар буенча гаиләгә күп бала һәм бәхет китерә торган ёджико-кокэси, матурларның матуры -  ядзиро-кокэси,  Япониядә иң популяр булган уңыш талисманнарның берсе -  дарума неваляшкалары һәм бик күп башка курчаклар.

Алабуга Дәүләт музей тыюлыгы әзерләгән тагын берничә экспонат бу күргәзмәдә өстәмә предмет булып торачак: традицион кәгазь торналар, япон милли күлмәгенә киендерелгән сувенир курчак, кокэси милли япон курчагының рәсемнәре. И.И.Шишкин исемендәге 1нче Алабуга сәнгать мәктәбе укучыларының япон мотивында эшләгән хезмәтләре бу күргәзмәнең өстәмәсе булып торачак.

2018 елның 7 февралендә Татарстан Республикасының туризм һәм мәнфәгатьләр конфликтын җайга салу буенча Дәүләт комитеты каршында Татарстан республикасындагы дәүләт граждан хезмәткәрләренең эш вакытында булган таләпләрне үтәүләре буенча Комиссия утырышы узачак. Комиссиянең көн тәртибе туризм буенча Татарстан Республикасының Дәүләт комитеты сайтында, “Коррупциягә каршы көрәш” бүлегендә, “Татарстан Республикасының туризм һәм мәнфәгатьләр конфликтын җайга салу буенча Дәүләт комитеты каршында Татарстан республикасындагы дәүләт граждан хезмәткәрләренең эш вакытында булган таләпләрне үтәүләре буенча Комиссия” вкладкасының, “Комиссия утырышлары турында мәгълүмат” битендә урнашкан. Сораулар һәм тәкъдимнәр түбәндәге телефон һәм электрон адрес аша кабул ителәләр: (843) 222-90-29, Zulfiya.Tazetdinova@tatar.ru

“Май чабу” бәйрәме атнасы дәвамында Алабуга Дәүләт музее тыюлыгында урнашкан Н.А. Дурова исемендәге музей-йортта “Әкияти терапия” программасы кысаларында “Кояш артыннан сәяхәт” тамашасы уздырылачак.

Әкияти программаның төп геройлары – җәнлекләр һәм кош-кортлар, бәйрәм кунаклары белән берлектә Кояшны Убырлы карчыктан коткарачаклар. Катнашучылар Аюны кышкы йокысыннан уятып, Төлке белән Бүрене Убырлы карчыкка каршы чыгып Кояшны урынына – күккә – кайтарырга өндәячәкләр. Чөнки Кояш белән бергәлектә Масленица һәм озак көтелгән яз да киләчәк.

Кунакларны һәрдаим Әтәч – кызыл кикерүк һәм Кәҗә-сакалбай озатып йөриячәк. Катаншучыларны мавыктыргыч флеш-моб, күңелле уеннар һәм ярышлар, бозлы тау, бәйрәм карачкысын яндыру, чәй белән кайнар коймаклар һәм атта йөрү көтә!

Үзбәкстаннан килгән массакүләм матбугат чаралары вәкилләре өчен Татарстан Республикасының туристик потенциалына багышланган презентация үтте. Аны Дәүләт комитеты рәисе Сергей Иванов алып барды. Ул Татарстанның төп туристик үзәкләре турында сөйләп үтте, алар арасында Казан, Бөек Болгар, Алабуга, Чистай һәм Зөя утрау-шәһәрчеге бар иде. Шулай ук вакыйга календаре дә игътибарсыз калмады. Журналистлар белән очрашуда киләчәккә планнар, үзара хезмәттәшлек, авиаперевозка мәсьәләләре һәм башка сораулар каралды.

Искәртеп узабыз, массакүләм матбугат чаралары вәкилләре Татарстан Республикасында 25-30 гыйнварда үтә торган мәгълүмати реклама туры кысаларында катнашалар. Алар Бөек Болгар шәһәрен, Казан Кремлен, Бауман урамын, Зөя утрау-шәһәрчеген һәм башка туристларны җәлеп итә торган истәлекле урыннарга сәфәр кылдылар.

"Зөч утрау-шәһәрчеге" дип исемләнгән Дәүләт тарихи - архитектура һәм сәнгать музей-тыюлыгы "Ялкау Торжок» ассоциациясе белән берлектә 17-18 февраль көннәрендә "Май чабу" ("Масленица") бәйрәменә чакыралар! (керү ирекле)

Бүген КФУның  Идарә, икътисад һәм финанслар институтында “Татарстан Республикасы дәүләт комитетының 2017 елда туризм буенча эш нәтиҗәләре  һәм 2018 елга бурычлары турында” дигән коллегия утырышы Татарстан Республикасы премьер-министры Алексей Валерьевич Песошин катнашында узды. Төп чыгыш ясаучы Татарстан Республикасының туризм буенча дәүләт  комитетынын рәисе Сергей Иванов булды.  Башка чыгыш ясаучылар:  “Татарстан Республикасы туризм үсеше үзәге” генераль директоры Дилбәр Садыкова (“Татарстан Республикасы туризм үсеше үзәге”нең махсус проектларының 2017 елда үтәлеше һәм 2018 елга планнары”), “Релита-Казан” кунакханәсенең җитәкчесе, Казан шәһәре һәм Татарстан Республикасының кунакханәләре берләшмәсенең президенты - Гөлнара Сафина (“Вакыйгалар – Татарстан республикасындагы кунакханә базарының драйверына тиң”), Державин исемендәге Лаеш ягы музее директоры Фәридә Мортазина (“Татарстан Республикасы Лаеш муниципаль районы мисалында туристик маршрутлар үсеше”).

Сергей Иванов үзенең чыгышында Татарстан Республикасында 2017 елда туризм өлкәсе үсеше турында сөйләде:

“Бүгенге көндә туризм үсеше 2030нчы елга кадәр Татарстан Республикасы иҗтимагый икътисад  үсеше стратегиясенә туры килә.

2017 елда туризм өлкәсе үсеше “Татарстан Республикасы 2014-2020 елларга туризм һәм кунакчыллык өлкәсен үстерүе” дәүләт программасы кысаларында үтәлде.

2017 елда 2016нчы елга караганда акча региональ бюджеттан ике тапкыр күбрәк, ягъни 160 миллион сум күләмендә бүленеп бирелде,” – дип әйтеп китте Сергей Иванов.

Татарстан Республикасы Президенты Р.Н. Миңнехановка һәм Татарстан Республикасы хөкүмәтенә туризм һәм кунакчыллык өлкәсенә һәръяклы ярдәм иткәне өчен рәхмәт белдерде.

“2014-2020 елларга Татарстан Республикасында туризм һәм кунакчыллык өлкәсе үсеше”дәүләт программасы кысаларында 2017 елга беренче урында “Visit Tatarstan” туристик дестинациясен үсеше программасын үтәү билгеләнде .

Бу программа Россия Федерациясендә һәм чит ил базарында  республиканың туристлык мөмкинлекләрен алга җибәрү, шулай ук, регион эчендә дөнья стандартларына җиткерү максатын куя.

“Visit Tatarstan” программасы кысаларында эшчәнлек ике блокта алып барыла.

 Беренче блок - ул эчке эшләр.

Бу блокка түбәндәге юнәлешләр кертелгән:

- Татарстан Республикасы туристлык продуктларын алга җибәрү,

- халыкара һәм регионнар арасында эшчәнлек.

2017 елда Татарстан Республикасының мөмкинлекләре Россиянең 12 халыкара эре туристик күргәзмәләрендә һәм чит илләрдә күрсәтелде.

Туроператорлар һәм журналистлар өчен дәүләт комитеты тарафыннан Россиядә һәм 11 чит илләрдә 25 презентация һәм роуд-шоу оештырылды.

Роуд-шоу  кысаларында ТР туристик үзәкләре презентацияләре  күрсәтелде. Республиканың вакыйгалар календаре һәм һәр илгә аерым төзелгән маршрутлар, шул исәптән 2018 елга FIFA футбол бөтен дөнья чемпионаты үткәрү буенча тәкъдимнәр ныклап өйрәнелде.

Дәүләт комитеты инициативасы белән  Татарстан Республикасында мәгълүмати реклама турлары үткәрелде. Аларда 400дән артык Россия туроператорлары, журналистлары һәм 17 чит ил вәкилләре катнашты.

Татарстан Республикасы Америка Кушма Штатлары, Канада, Финляндия, Япония, Төньяк Корея, Берләшкән Гарәп Әмирлекләре, Кувейт, Һиндстан, Вьетнам, Австрия, Германия туроператорлар каталогына кертелгән. Узган ел беренче тапкыр Татарстанда Берләшкән Гарәп Эмиратларыннан туристлар булды.

Дәүләт комитеты Татарстанны популярлаштыру максаты белән 2017 елда 7 реклама компаниясен Россиядә, Финляндиядә, Германиядә оештырды. Презентация материаллары Россия һәм чит илләр өчен иң популяр булган мәгълүмат чараларында яктыртылды.

2017 елда Татарстанның туристик ресурсларын алга җибәрү буенча  яңа каналлар ачылды:

- Мәскәүнең барлык “Аэроэкспресс” поездларында “Татарстанда 1001 ләззәт” имидж постерлары урнаштырылды, ә вагон эчендәге экраннарда “Visit Tatarstan”  видео ролигы әйләнеп барды.

- Бу ролик Мәскәү, Санкт-Петербург, Самара, Ульяновск, Уфа, Ижау шәһәрләрендәге барлык кинотеатрларда фильм алдыннан күрсәтелде.

- Мәскәүнең “Бәхетле” супермаркетында сатып алучылар безнең юнәлеш белән таныштылар һәм сәяхәт оту мөмкинлегенә ия булдылар.

2017 елда visit-tatarstan.com республика туристлык порталы киң җәелеш алды һәм актуальләште. Узган ел эчендә сайтны күзәтүчеләр саны 14 тапкыр үсте һәм уртача алганда аена Россиядән керүчеләрнең саны 15 меңгә һәм чит илдән караучыларның саны 120гә җитте.

2017 елда Россия һәм чит илләрнең массакүләм матбугат чаралары белән үзара мөнәсәбәт төзүгә зур әһәмият бирелде.

2017 елда Татарстан республикасының туристик потенциалы һәм күркәмлеге хакында 3меңнән артык язма чыкты, телеканаллардан 220 сюжет күрсәтелде.

Узган елда Дәүләт комитеты тарафыннан туризм өлкәсендә халыкара һәм регионара хезмәттәшлек өстендә актив эш алып барылды.

Туризм буенча Дәүләт комитеты 14 чит ил вәкиллек оешмаларын кабул итте.

Ике яклы килешү буенча Чехия, Финляндия, Иран, Үзбәкстан, Беларусия белән эш алып барылды.

2017 елда  “InTrain “ белем бирү проекты кысаларында рус телен өйрәнүче австрия студентлары Казанга килде. Алар Татарстанның сөйләм телен генә түгел, толерантлык мәдәниятын да  өйрәнү максаты белән килгәннәр.

Россия сәүдә базарында “Бөек Болгар юлы” регион ара маршруты буенча турлар сату башланды.

“Бөек Болгар юлы” Россия Федерациясенең Мәдәният министрлыгының балалар туризмы милли программасына кертелде. Бу маршрут Татарстан Республикасы һәм  Мари Республикасының данлыклы урыннары белән танышуны үз эченә ала. 2018 елда бу маршрут буенча 2000 укучы үтү каралган.

Узган елда Санкт-Петербургтагы коллегалар белән берлектә Дәүләт комитеты “Тарихи сарайлар һәм мәчетләр” регион ара маршрут проекты төзеде.  Маршрут беренче чиратта чит ил туристларына дип ниятләнгән.

«Visit Tatarstan» проектын үстерүне үз эченә алган программаның икенче блогы бурычларын гамәлгә ашыру максаты белән, Дәүләт комитеты берничә төп юнәлеш буенча эш алып барды:

-  туристик һәм ял итү кластерларын формалаштыру һәм үстерү,

- туристик инфраструктура һәм халыкка көнкүреш хезмәте күрсәтү дәрәҗәсен үстерү,

- туризм өлкәсендә яхшы хезмәткәрләр әзерләү һәм аларның квалификацияләрен күтәрү,

- һөнәри һәм вакыйгалы  чаралар үткәрү.

“Россиядә эчке һәм тышкы туризм үсеше (2011-2018еллар)” Федераль программасы кысаларында Яшел Үзән районында игътибарны җәлеп итеп тора торган  “Зөя утрау-шәһәрчегенә килү” дип аталган машина туктау һәм ял итү урыны төзелде.”

“Дәүләт комитеты тарафыннан Татарстан туристик үзәкләрен елга круизлары программасына кертү буенча эш үткәрелде.

Бу эш нәтиҗәсендә, Зөя утрау-шәһәрчеге ел дәвамында 82 күп палубалы теплоход кабул итү мөмкинлегенә иреште.

2017 елда Татарстан кунакларының мәдәни танышу программасын үстерүгә сәбәпче булган бик күп яңа туристик биналар барлыкка килде: “Шәһәр панорамасы” дип аталган күргәзмә комплексы, Иске Татар бистәсе музее, Алабугада һәм Зөя утрау-шәһәрчегендә яңа музейлар, Бөек Болгар шәһәре яр буеның икенче өлеше.

Шулай ук 2017 нче елда Балык музее һәм Тәтеш районында урнашкан «Долгая поляна» каралты-куралы йорт комплексы өстендә эш дәвам итте. Әлмәт шәһәренең инфраструктурасы да үсеш алып бара. Түбән Кама шәһәре һәм Кама Тамагы районында туризм үсеше концепциясенең эш алып бару системасы яхшы үрнәк булып тора. Ике очракта да, бу эш авыл халкын һәм кызыксынган эшмәкәрләрне җәлеп иттереп башкарыла.

2018 елда Алабуга шәһәрендә туристик навигация системасын барлыкка китерү һәм Казан навигациясенә өстәмә элементлар кертү планнаштырыла.

2018 елда Татарстан Республикасының муниципаль бердәмлекләрендә туристик маршрутларның инфраструктурасын яхшырту өстендә эш алып барылачак.

Туристик инфракструктураны үстерү гадәти булмаган яңа маршрутлар төзергә мөмкинлекләр бирә.

Белгечләр фикеренчә, туризмның үсешендә дөнья тренды буларак, хис-кичерешләр тора: 60% якын туристлар яңа тәэсирләр алыр өчен акча тотарга әзер.

2017 елда дәүләт комитеты тарафыннан “Татарстан: 1001 ләззәт” маршруты барлыкка китерелде һәм тәкъдим ителде. Бу проектны төзүдә  республикабызның эчке туризм өлкәсендә әйдәп баручы белгечләр катнашты, ә инде мәгънәви ягын тулыландыру өчен Татарстан Республикасы кунакларының уй-фикерләре, теләкләре кулланылды.

“Татарстан: 1001 ләззәт” махсус маршруты – “Visit Tatarstan” брендында ассызыкланып килгәнчә, кунакчыллык һәм кайгыртучанлыкның яңа стандартлары: игътибарлык, муллык һәм хис-кичерешләр. Маршрутның бурычы – Татарстанның кызыклы объектларын күрсәтү генә түгел, ә яңа хисләр кичерү, сәяхәтче тәҗрибәсе туплау һәм милли ризык тәмен тою да.

Туристик инфраструктураның аерым бер урынында Татарстан Республикасының шифаханә курорт комплекслары тора.

Елның беренче яртысында санаторийларда сәламәтлекләрен яхшыртырга теләүчеләр саны кимегән. Бу тискәре күренешне юкка чыгарыр өчен, “Татарстан санаторийлары” дип аталган Республика шифаханә-ял итү оешмалары берләшмәсе һәм “Татмедиа” матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгы белән берлектә, Дәүләт комитеты бу юнәлештә эшне көчәйтү ягына басым ясады.

“Татарстанда ял ит” кампаниясе кысаларында массакүләм матбугат чараларында эшләүче журналистлар өчен санаторийларга пресс-турлар оештырылды. Шулай ук, Татарстан санаторийлары төрле туристик күргәзмәләрдә катнаштылар. Республиканың медицина хезмәткәрләре берләшмәсе белән берлектә шифаханә – ял итү һәм медицина оешмалары вәкилләре өчен 5 белем бирү вебинарлары үткәрелде.

Санаторийларга юлламаларны онлайн рәвештә алдан алып кую системасы (“Саната”) кертелде. Хәзерге вакытта бу хезмәт аркылы 14 шифаханәнең актуаль тәкъдимнәре белән танышырга мөмкин. Күпчелек санаторийларлар тарихында мондый процесс беренче мәртәбә оештырыла.

Сәламәтләндерү һәм ял итү комплекслары өстендә эш Татарстан Республикасының профсоюзлар федерациясе һәм “Татнефть” компаниясе белән берлектә алып барыла.

Узган елда Дәүләт комитеты тарафыннан Татарстан Республикасының туризм өлкәсендә һөнәри эшләүчеләрне әзерләүгә бик нык игътибар ителде.

Дәүләт комитеты тәкъдиме белән, 2017 елның 15-17 май көннәрендә КФУның дәүләт һәм муниципаль идарә итү югары мәктәбе базасында Татарстан Республикасының муниципаль бердәмлекләрендә туризм белгечләрененең квалификациясен арттыру программасы өченче тапкыр уздырылды. Бу чарада республиканың 20 муниципаль бердәмлекләреннән 30 белгеч катнашты.  2018 елда бу программаны дәвам итү каралган.

2017 елда туристик оешмалар, кунакханә, ресторан вәкилләре, уку йортлары укытучылары,  милли парк хезмәткәрләре, экскурсоводлар һәм гид-тәрҗемәчеләр, барысы - 150дән артык кеше “Туризм индустриясе белгечләренең квалификациясен күтәрү илкүләм укыту системасы” дип аталган читтән торып уку программасын уздылар. Укыту Федераль туризм агентлыгы белән берлектә оештырылды.

Республиканың Дәүләт комитеты КФУның халыкара мөнәсәбәтләр, тарих һәм көнчыгышны өйрәнү институты белән берлектә тәрҗемәче гидлар әзерләү буенча 5 тел юнәлешеннән (фарси, кытай, алман, француз һәм гарәп телләре) уку-укыту курслары оештырды. Укучыларның гомуми саны 50не тәшкил итте. Соңгы 3 ел эчендә 150 чит тел белгечләре әзерләнгән.

Экскурсия үткәрү хезмәтенең  сыйфатын арттыру максаты белән 2017 елның 12-14 декабрь көннәрендә Татарстан Республикасының экскурсоводлар гильдиясе белән берлектә Дәүләт комитеты тарафыннан 120 экскурсовод өчен укыту оештырылды.

Узган елда Татарстан Республикасының кунакханәләр берләшмәсендә һәм туризм буенча профильле уку йортларында алдынгы кунакханәләр базасы белемнәре нигезендә студентларның практика үтү система уңай үзгәрешләр күрде. Нәтиҗәдә 9 югары уку йорты студентлары Татарстан кунакханәләрендә тәҗрибә үтә алды, ә кунакханәләр эшче көчләр резервы туплады.

Татарстан республикасы кунаклары өчен яхшы мохит тудыруда студентларның өлеше бик зур.

2017 елның 1 майдан алып 31 августка кадәр Дәүләт комитеты ярдәме белән Татарстан республикасының туризм өлкәсендә эшләүче волонтерлар берләшмәсе һәр ел оештырыла торган "Кунакчыл Казан" проектын тормышка ашырды. Татарстан башкаласының иң җанлы урамнарында волонтерлар туристлар өчен кызык булган барлык мәгълүматны, шәһәрнең истәлекле җирләре һәм хезмәт күрсәтү урыннары турында Россия һәм чит ил кунакларына сөйләп тордылар. Проектны тормышка ашыру барышында волонтерларга йөз меңнән артык кеше мөрәҗәгать иткән.

2017 ел дәвамында туризм буенча Дәүләт комитеты бишенче WorldSkills Russia милли чемпионатына конкурсантлар әзерләүдә зур эш алып барды. Бәйгенең финалында “Кунакханә администрированиесе” компетенциясе буенча Халыкара сервис көллияте студенты Шакирова Адель икенче урынны, “Туризм” компетенциясе буенча өченче урынны Тимирясов исемендәге Казан инновацион университеты студентлары Гурьянов Игорь һәм Пудикова Ирина яулады.

2017 елда WorldSkills Russia партиясе берлеге Дәүләт комитеты ярдәме белән түбәндәге махсус компетенция үзәкләре аккредитациягә лаек булдылар: “Рестораннарда хезмәт күрсәтү”  компетенциясе буенча Казан сәүдә-икътисад техникумы, “Кунакханә администрированиесе” , “Пешекчелек”, “Кондитер хезмәте” компетенцияләре буенча Халыкара сервис көллияте, “Чәчтарашханә хезмәте” компетенциясе буенча 41нче Һөнәри көллияте.

Узган елны Дәүләт комитеты туризм өлкәсендә һөнәри чаралар үткәрде.

25-27 октябрьдә Казан шәһәрендә кунакханә һәм ресторан бизнесы өчен икенче HORECA  һөнәри күргәзмәсе оештырылды.

2-3 ноябрьдә Федераль туризм агентлыгы ярдәмендә дүртенче “Киләчәк ориентирлары” халыкара туристик форум үткәрелде.

2017 ел форумының төп темасы – “Туристик җирлекләр белән гомуми идарә”. Бу форумда Россия Федерациясенең 35 регионыннан 1200 дән артык кеше катнашты, чит илләрдән килгән спикерларның саны 26га җиткән иде.

Елдан ел укучылар, студентлар һәм эшче яшьләр өчен үткәрелә торган “Үткәннәргә сәяхәт” дип аталган республика конкурсы сыйфат ягыннан яңа дәрәҗәгә чыга. 2017 елда 27 муниципаль берәмлекләрдән 160 эш кабул ителде, конкурста Татарстанның 150дән артык уку йортлары катнашты.

Татарстан Республикасы өчен елның йомгаклау чарасы буларак “Туризм лидеры” республика бәйгесе тора. Хисап елында Татарстанның туризм тармагында эшләүче 23 хезмәткәр үз өлкәсенең әйдәп баручылары булдылар.

2017 елның туристик календаре түбәндәге якты вакыйгалар белән тулды:

• Алабугада оештырылган Бөтенроссия Спасс ярминкәсендә 2017 елда йөз сиксән ике мең кеше катнашкан. Бу рекорд күрсәткечләр!
• 2017 елда 47 мең тамашачы җыйган “Бөек Болгар” уртагасыр элементлы көч сынашу фестивале халыкара статусын алды һәм Россиядә үткәрелүче шундый чараларның иң зурысы булды.
• “Зөя ухасы” дип аталган тәм-том фестивале өч мең ярымнан күбрәк халык җыйды.
• Зөя утрау-шәһәрчегендә үткәрелә торган театраль сезоннарны 1500дән артык тамашачы күзәтте.

Әлбәттә, Татарстан кунаклары һәм яшәүчеләрнең игътибарын башка чаралар да җәлеп итми калмады. Алар арасында: Мамадыш районында үткәрелгән “Sunny Fest” креатив чаналар  бәйгесе, Питрәч районында уздырылган “Скорлупино” йомырка фестивале, Лаеш районында үткәрелгән “Каравон” бөтенроссия рус фольклоры фестивале, Алексеевск районының “Алексеевск кыңгырау чыңы” чарасы, Тәтеш районында уздырылган Балыкчы көне.

Татарстан эчендә үткәрелә торган яңа чараларны без һәрвакыт хуп күрәбез һәм республика муниципаль бердәмлекләреннән креатив фикерләр көтәбез.

2017 елның иң якты вакыйгасы – FIFA Конфедерацияләр кубогы булды.

“Казан Арена” стадионының Конфедерацияләр кубогының рәсми матбугат үзәгендә һәм “Пирамида” күңел ачу комплексының акредетация үтмәгән журналистлар өчен матбугат үзәгендә Татарстан Республикасының күргәзмә стендлары урнаштырылган. Аларда республикабызның туристик потенциалын күрә алабыз.

Конфедерацияләр кубогы үткәрелү вакытында чит телне белүче волонтерлар тарафыннан туристлар өчен мәгълүмати ярдәм күрсәтү шатерлары оештырылды. Әлеге вакыйга өчен “Татарстан: 1001 ләззәт” юлламасы, Татарстан Республикасы, Казан, Зөя утрау-шәһәрчеге, Бөек болгар, Чистай,  Алабуга, Тәтеш  шәһәрләренең карта-схемалары рус, татар, инглиз, алман, кытай һәм испан телләрендә бастырылып чыгарылган иде. Бу чемпионат нәтиҗәләре буенча Татарстан туристик үзәкләрнең йөреше уртача 25%ка  арткан.

“Россия Федерациясендә 2018 елда FIFA футбол дөнья чемпионатын, 2017 елда FIFA Конфедерацияләр кубогын оештыру һәм үткәрү” турындагы Федераль законны тормышка ашыру максаты белән Татарстан Республикасының муниципаль берәмлекләре белән берлектә Дәүләт комитеты тарафыннан күмәк урнаштыру чаралары классификациясе өстендә эш башкарылды.

2017 елның ахырына Татарстан Республикасында барлык күмәк урнаштыру чаралары да бүленгән.

Хәзерге вакытта Татарстан буенча шәхси фатирларын туристларга арендага бирергә теләүчеләр саны артканнан арта бара. Казанда гына мондый мисаллар меңгә җитә. Чемпионат вакытында аларның бәяләре бик нык арта, хәтта чиктән чыга.

Шуңа да карамастан, массакүләм мәгълүмат чараларында футбол буенча дөнья чемпионаты үткәрелгән вакытта урнашу бәяләре турында әкияти сүзләр йөри.  Шуны әйтеп китәсем килә, республиканың кунакханәләрендә бәяләр федераль законга нигезләнеп кенә куела ала. (Россия Федерация хөкүмәтенең 2016нчы елның 10 февралендә төзелгән 89нчы карары: “Россия Федерациясе субъектларында 2017 елда FIFA Конфедерацияләр кубогы, 2018 елда FIFA футбол дөнья чемпионаты үткәрелү вакытында кунакханәләрдә хезмәт күрсәтү өчен бәяне җайга салу турында”).

Шәхси фатирлар һәм апартаментлар бу классификацияләр астына керми.

Фатирларны арендага бирү бәясенең кисәк артуы тикшерүче органнарының һәм Татарстан Республикасының Федераль салым хезмәте Идарәсе хезмәткәрләренең игътибарын җәлеп итәр дип өметләнәбез, чөнки бу өлкә Татарстан Республикасы бюджеты өчен яхшы керем чыганагы булырга мөмкин.

“Visit Tatarstan” туристик дестинациясен үстерү программасын гамәлгә ашыру максаты белән бөтен туристлык җәмәгатенең уртак хезмәте нәтиҗәсендә туризм өлкәсе яхшы динамика һәм зур күрсәткечләргә иреште.

2017 елда Татарстанга килүчеләрнең саны 3,1 млнга җитте. Бу сан 2016 белән чагыштырганда 7% ка күбрәк. Чит ил кунакларының  саны 278 меңне күрсәтте. Иң күп туристлар саны Иран республикасы, Берләшкән Гарәп Эмиратлары, Алмания,  Индия,  Америка Кушма штатларыннан иде.

2017 елның нәтиҗәләре буенча Туризм өлкәсендә хезмәт күрсәтү күләме, катнаш тармакларны исәпкә алмаганда – 13,1 миллиард сумны, ә катнаш тармаклар белән (ашату, транспорт, кирәк-яраклар сатып алу чыгымнары) – 20,7 миллиард сумны тәшкил итә. 2016 ел белән чагыштырганда 12%ка күбрәк.

2017 елда Татарстан Республикасы туризм өлкәсеннән салым түләүләре буларак 4,4 миллиард сум акча алган.

2018 елда Татарстанның туризм өлкәсен бик зур эшләр көтә. Бу ел Татарстан Республикасының Дәүләт комитеты каршында яңа бурычлар куя.

Беренчесе. FIFA 2018 футбол буенча дөнья чемпионатын югары дәрәҗәдә үткәрү. Тәгаенрәк әйткәндә, күбрәк туристларны җәлеп итү, аларның урнашу урыннарында уңайлыклар тудыру һәм туристик инфраструктура объектларында сыйфатлы итеп хезмәт күрсәтү.

Икенчесе. “Visit Tatarstan” туристик дестинациясе үсеше программасын тормышка ашыру.

Татарстанның Россиякүләм һәм халыкара базарларда үстерү, туристик ял итү проектларына инвесторлар табу, сәяхәтчеләр өчен яңа вакыйгалы чаралар  оештыру һәм аларны үстерү, Татарстан Республикасында туристик навигация системасын барлыкка китерү – болар барысы да төп максатлар рәтендә тора.

Өченчесе. Яңа республика туристик продуктлар барлыкка китерү.

Бүгенге көнгә Татарстан кунаклары өчен бик күп туристик хезмәт яисә товар тәкъдимнәре бар. Ләкин бөтен туристик программалар мәдәни танып белү маршрутлары нигезендә генә төзелә һәм гадәттә бер-берсеннән бары исемнәре белән генә аерылалар.

2018 елда актив ял төрләре, җирле халык тәҗрибәсе, безнең гореф-гадәтләр һәм табигый ресурслар белән тулыландырылган яңа маршрутлар төзелергә тиеш.

Дүртенчесе. Татарстан Республикасының муниципаль районнарында туристик инфраструктураны барлыкка китерү. Әлеге бурыч мәгълүмати киңлекне үстерү, туристик маршрутларны төзекләндерү, туризм өлкәсендә белгечләр укытуны күздә тота.

Бишенчесе. Туризм өлкәсенә мәгълүмати санлы технологияләр кертү.

Бүгенге көндә без туризм тармагында интернет технологияләр, виртуаль һәм чынбарлык белән тулыландырылган технологияләр  белән кулланырга тиешбез.

Туризм үсеше Татарстан Республикасында яшәүчеләрнең көнкүреш тормышын яхшыртырга мөмкин: эш урыннарың саны күбәя һәм салым түләүләре арта.

Без Россия эчендә беренчелекне алып бару белән генә канәгать калырга түгел, ә дөньякүләм туризм базарында көндәш булырдай дәрәҗәгә ашкынырга тиешбез.

Безнең бурычыбыз – туризм өлкәсенең Россия күрсәткечләреннән дә югарырак булган һәръяклы үсеше һәм еллык темпын арттыруы.

Һәр Татарстан кунагының тагын бер кат булса да кире кайтырга теләве һәм үзе белән балаларын, дусларын алып килеп татар җиренең байлыгы, матурлыгы һәм күңел җылысы турында сөйләве - безнең көчебездән килгән эш!”

Узган коллегиядә Татарстан Республикасының Туризм үсеше үзәгенең генераль директоры Дилбәр Садыкова 2017нче елда Туризм үсеше үзәге тарафыннан тормышка ашырылган проектлар турында һәм 2018нче елга корылган планнар турында сөйләп китте: “2017нче елда Татарстанның Туризм үсеше үзәге 30дан артык проектны тормышка ашырды. Алар республикабызның туризм һәм кунакчыллык индустриясенең үсешенә һәм локаль туристлык продуктын алдынгылар базарында тәкъдим итүгә юнәлтелгән.”

2017нче елда бик күп көчләр “VT бренды турдистанциясенең үсеше программасы”на кертелде. Стандарт булмаган акцияләр һәм реклама компанияләре, туристлар өчен яңа мәгълүмати ресурслар өстендә эш, яңа маршрутларны барлыкка китерү, бренды аккредитацияләү, сувенирлар базары белән хезмәттәшлек итүдән башлап “Киләчәк ориентирлары” халыкара форумны уздыруга кадәр чаралар – барысы да яхшы нәтиҗәләр күрү өчен дип ниятләнгән гамәлләр.

Заманадан артта калырга яратмаган Туризм үсеше үзәге бик дикъкать белән кунакханәләр өлкәсенең ни хәлдә булуын һәм туризм аналитикасының күрсәткечләрен күзәтеп бара.

“Турист портреты” дип аталган проект туристларның иҗтимагый-демографик халәтен тасфирлап бирә ала. Шулай ук аның аша республика кунакларыбызның мәгълүмати каналларын ачыкларга мөмкин: бу фактор исә киләчәктә Татарстан Республикасына элемтә стратегиясен дөрес итеп төзергә һәм тагын да күбрәк кунакларны үзенә җәлеп итәргә ярдәм итә.

2017нче елда булган үзгәрешләр белән сезне якыннанрак таныштырып үтәсе килә. Үзлектән сәяхәт итүче туристларның (дуслары яисә гаилә белән) саны артканнан арта бара. Димәк, шәхси хезмәт күрсәтүдә һәм маршрутлар төзүдә ихтияҗ бар.

2017нче елның төп үзгәрешләренең берсе – туристларның вакытлыча яшәп тору урыны чыгымнарының кимүе. Нәтиҗәдә, 10% туристлар тәүлеккә арендага бирелә торган фатирларда тукталалар.

Гадәттә туристлар поезд белән сәяхәтне кулай күрәләр. Күп очракларда алар гаиләле кешеләр, балалардан башка юлга чыгалар. Төп максатлары – отпуск, ял итү, күңел ачу. Сәяхетчеләрнең күбесе Татарстанга беренче мәртәбә һәм 2-3 көнгә килгән, кире монда тагын әйләнеп кайту хыялы белән китәләр.

Тикшеренүләр күрсәткәнчә, турист күпмегә яшьрәк булса, шуның кадәрле сәяхәт вакыты да кыскарак. Ә менә 35 яшьтән зуррак булучылар озаграк вакытка чит шәһәрдә туктала алалар. Дөньякүләм тренд расланып бара: яшьләр ешрак сәяхәт итә, ләкин бер урында тору вакытлары кыскара бара.

Бүген коллегия алдында без шулай ук сораштыру үткәрергә будык. Безнең һәрберебез дә сәяхәт итә. Тикшеренү нәтиҗәсе алдагы күрсәткечләр белән тигез булып чыкты. Татарстанны башка кешеләргә тәкъдим итүчеләрнең саны – 94%, шуны да ассызыкларга кирәк, ел саен бу саннар артканнан арта бара (2015нче елда бу күрсәткеч 80% булса, 2016нчы елда инде 90% тәшкил итә), бигрәк тә яз һәм җәй айларында күрсәткечләр иң югары нәтиҗәләргә җитәләр. Сәяхәтне планнаштыручы кешеләрнең 80%ы интернет-сайтлар аша мәгълүмат эзлиләр, 2016нчы ел белән чагышырганда бу күрсәткеч 11%ка арткан, һәм тикшеренүләр нәтиҗәсе буенча, сораштыручыларның  32%ы дуслары һәм туганнары белән киңәшләшә.

Шунысын да әйтеп үтәргә кирәк, Рәсәй эчендә сәяхәтне сайлар алдыннан, 2017нче елда кешеләр Татарстанның туристик интернет порталларында һәм социаль челтәрләрендә мәгълүмат эзләгәннәр. Ә бу нәтиҗәләр исә, Татарстанның интернетта актив һәм югары дәрәҗәдә эш алып баруы турында сөйли.

Яңа ел ялларына (30.12.2017 - 08.01.2018) килүчеләрне күзәтсәк, шуный әйтеп була: шәхси машиналарында килүчеләрнең саны арткан. ( 9,4%тан алып 22,8%ка кадәр). Шулай ук кызык закончалык барлыкка килде: зуррак яшьтәге туристлар республикада үткәрелгән яллары белән күбрәк канәгать калалар. Татарстанда үткәрелгән вакыт эчендә ир-атлар хатын-кызларга караганда күбрәк ача кулланганнар. (Ир-атларның чыгымнары уртача 26188, 89 сум булса, хатын-кызларныкы – 23188,54 сумны тәшкил иткән).

2017нче елда үткәрелгән Конфедерацияләр кубогы үткәрелгән вакытта Татарстанда беренче тапкыр “җанатар портреты” төзелде. FIFA 2017 Конфедерацияләр кубогы кысаларында катнашкан җанатар, ул – берничә дусты белән самолетта яисә поездда (69,5%) башкалага килгән 26-35 яшьлек ир-ат. Алар  кунакханәдә (38,4%) 2-3 көн (51,3%) үткәрә, һәм бары тик кайберләре генә (24,7%) Казанда бер атнага кала. Казаннан тыш җанатарлар бу зур чара вакытында Болгар, Зөя утрау-шәһәрчеге, Раифа монастыре кебек тарихи җирләргә сәяхәт кылалар.

Сораштырылган җанатарларның күпчелеге Татарстанга һәм Казанга сәфәре белән канәгать калган һәм тагын бер кат килергә әзер. Моннан тыш әле, дусларына, туганнарына да безнең регионга килергә киңәш итәчәкләр. Татарстан – Россия җанатарлары өчен дә, чит ил җанатарларына да бары тик яхшы тәэсирләр генә калдыручы регион, дип раслый бу күрсәткечләр. Респондетларның күбесе инде икенче сәфәрен планнаштырып та куйган.

Моннан тыш, җанатарларга Казанның инфраструктура категорияләре буенча сораштыру үтәргә тәкъдим ителде. 10 баллы шкала буенча бәя бирергә кирәк иде (1-бик начар, 10-бик әйбәт). Шулай итеп, Казанның урнашу нокталарында хезмәт күрсәтү дәрәҗәсе 8,47 балл, транспорт системасының эше 8,20 балл, җәмәгать туклану урыннары (рестораннар, кафелар) 8,77 балл, Татарстан башкаласының уңайлы мохите 8,38 балл белән бәяләнде.

Җанатарлардан килгән теләк-фикерләр дә анализланды. “Дөнья Чемпионатына нәрсәләрне яхшыртырга була?” дигән сорауга популяр җаваплар арасында түбәндәгеләр булды:

• Матчларны карау мөмкинлеге белән тәэмин ителгән фан-зона оештыру.
• Транспорт системасы турында мәгълүмати материаллар булдыру: җанатарлар әйтүенчә, автобус расписаниесе/маршруты/тукталышлары турында мәгълүматның аз булуы. Кайберәүләр Казан-Арена мәйданчыгы янына метро үткәрүне тәкъдим итте.
• Туристик урыннарда җәмәгать бәдрәфләренә керү мөмкинлеге тудыру. Сәфәр кылучы өчен чит шәһәрдә җәмәгать бәдрәфе табу авыр мәсьәлә, дөнья тәҗрибәсе күрсәткәнчә, җәмәгать туклану нокталары туристларны үз бәдрәфләренә бушка кертәләр. Бу тәҗрибәне 2018нче елда үткәрелүче Дөнья Чемпионаты вакытында кулланырга тәкъдим итәбез.
• Хезмәт күрсәтү өлкәсендә чит телләрне (күбесенчә инглиз телен) белүчеләрнең белем дәрәҗәсен күтәрү. Шулай ук шәһәрдә булган шартлы билгеләрне, туристик үзәкләр, музей билгеләмәләрен инглиз телендә күбрәк булдыру.

“Җанатар портреты” һәм “Турист портреты” проектлары кысаларында үткәрелгән сораштыруларга нигезләнеп, без социаль челтәрләрдә (Вконтакте, Инстаграм, Фейсбук) алга этәрү стратегиясен барлыкка китерәбез. Һәр социаль челтәрдә Visit Tatarstan идеологиясенә туры килгән уникаль контент барлыкка китерәбез. VT аккаунтларында һәрдаим Татарстанның шәһәрләре, туристик үзәкләре турында кызыклы фактлар,  сәяхәтнамәләр, конкурслар һәм сораштырулар чыгып тора. Алар ярдәме белән кызыксынучыларны һәрвакыт үзебезгә җәлеп итеп һәм сорауларына җавап биреп тора алабыз.

2017 елда ORM юнәлеше (интернет киңлектә абруй дәрәҗәсе белән идарә итү системасы) буенча үткәрелгән мониторинг күрсәткечләренә килгәндә, узган елны төрле интернет-ресурсларда Татарстан турында 92меңнән артык фикерләр барлыкка килгән. Алардан бары тик 2 мең чамасы – тискәре, ә калганнары уңай яки нейтраль характер йөртә. Кунакханә, туристик үзәкләр һәм ял итү урыннарына кагылган һәр фикерне күзәтеп бардык. Тискәре фикерләр буенча тиешле эшләр эшләнелде: начар тәэсир калдыручы факторларның сәбәпләре ачыкланды, кирәкле үзгәрешләр кертелде һәм фикер калдыручыларга җиткерелде. Гомуми характер йөртүче тискәре фикерләрне (мәсәлән, начар һава торышы турында) уңай фикерләр (“Ә миңа Казан теләсә нинди һава торышы белән дә ошый!”) кертү белән тигезләштереп бардык. Шул рәвешле, “Татарстан - ял өчен уңайлы регион” дигән абруйны югары дәрәҗәдә саклап бару нияте белән интернетта уңай фон барлыкка китердек.

Visit Tatarstan брендының сувенир продукциясе холлда күрсәтелгән. Аның дизайны, замана таләпләренә туры килүе, сувенирлар линейкасының артуы – Туризм үсеше үзәгенең аерым бер юнәлеше. VT бренды артында визуаль рәт кенә түгел, туристик продуктның башка мәгънәсенә төшенү, җирле халыкның яшәү рәвешен, югары хезмәт күрсәтү дәрәҗәсен, һәм, иң мөһиме, канәгатьләнү һәм канәгатьләндерү хисләрен аңлау тора.

2017 елда Татарстанда эшләнелгән сувенирлар базасы буенча бик зур эш үткәрелде: яңача дизайн, заманча трендларга туры килердәй тышкы кыяфәт уйлап табылды; беренче сату нокталары билгеләнде, берничә юнәлешле тәүге сувенирлар каталогы барлыкка китерелде. Бүгенге көндә  VT теркәлгән товар билгесенә ия. Шәһәр халкы һәм туристларның фикерләре буенча, VT продукциясе зур популярлык казанды, бик күпләрнең күңеленә хуш килә һәм уникаль товар булып тора!

Продукциянең сәүдә үзәкләрендә барлыкка килүе, безнең министрлыклар һәм идарә тармаклары тарафыннан күрсәткеч продукция рәвешендә чынга ашырылуы бик мөһим. Ә без үз чиратыбызда, 2018 елда VT продукциясен республикада яшәүчеләр һәм килгән кунаклар арасында популяштыруны дәвам итәрбез: төрләр рәтен үстереп Татарстан буенча җитештерүне тарату нияте белән сөйләшүләр алып барырбыз.

2017 елда җыелган тәҗрибә һәм тормышка ашырылган бурычлар дулкыны белән 2018 елда да эшне шулай дәвам итәргә телибез. Сыйфат системасы артыннан күзәтү эше “Кунакчыллык. Перезагрузка” белем бирү модулен оештырырга һәм үткәрергә кирәк икәнен күрсәтте. 2013 һәм 2015 елларда үткәрелгән чаралар алдыннан бу модульне үткәрү инде гадәткә кертелгән иде. Аның катнашучылары - кунакханә, ресторан, музей эшчеләре, куркынычсызлык хезмәткәрләре булачак. Якынча 5 мең кешене бу проектка җәлеп итү планнаштырыла. Уку-укыту кысаларында эшлекле аралашу күнекмәләрен камилләштерү, чит илләрдән килүчелеләр белән аралашуның милли һәм мәдәни үзенчәлекләрен өйрәнү, көтелгән вакыйгалар белән идарә итә алу, туристик продуктны заманча алымнар белән үстерү каралган. Модуль кунакчыллык индустриясенең әйдәп баручы тренерлары тарафыннан мастер-класслар формасында үткәрелергә тиеш, һәр тыңлаучы өчен кулланма әзерләнә.

Шулай ук 2018 елга планнар арасында “Visit Tatarstan белем бирү академиясе” проектын башлап җибәрү. Аның төп юнәлеше – уенчыларны туристик брендка тирәнтен кертү.

Кунакханә, ресторан, туроператорлар, сувенирлар җитештерү һәм сату оешмалары, музей, күңел ачу җирләре вәкилләре, экскурсия җитәкчеләре өчен оештырылган һәм үз эченә бик күп лекцияләр алган бу курс бердәм сыйфат системасын барлыкка китерү, индустрия өчен яңа маркетинг мөмкинлекләре өйрәнү, туристлар өчен хезмәтләрнең җәлеп итүчәнлеген күтәрү һәм аларны алга этәрү буенча яңа алымнар уйлап табу мөмкинлекләре бирә.  

Бу укыту модулен үткән кунакханә һәм рестораннар Visit Tatarstan бренды аккредитациясе статусына ия булачаклар һәм туристлар маршрутында киңәш ителгән урыннарга кертеләчәкләр. Шулай итеп, бу проект брендга карата лояльлек хисен булдыруга сәбәпче булачак, һәм эш куласасына хезмәткәрләрне генә түгел, тиешле сервисларны һәм инфраструктураны да кертеп җибәрергә ярдәм итәчәк.”