Мәдәни мирасны дөньякүләм кайгыртабыз
«Татарстан милли мәдәниятләрне саклау буенча Россиядә флагман булып тора» - әлеге фикерне Россия дәүләт Халык иҗаты йорты директоры Тамара Пуртова җиткерде. «Яшь буын борынгыдан килгән гореф-гадәтләрне онытмасын дисәк, рухи мирас хәзерге заман мәгълүмати киңлегендә булуы сорала», - ди Мәскәү галиме.
Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы һәм Халыкара төрки мәдәният оешмасы (ТӨРЕКСОЙ) ярдәме белән оештырган конференциядә төрки телле дәүләтләр (Төркия, Азәрбайҗан, Казахстан) һәм Россия Федерациясенең 10 төбәгеннән галимнәр, югары уку йортлары укытучылары, мәдәни үзәкләр җитәкчеләре катнаша.
Ике йөзгә якын милләт дустанә гомер итүче Татарстанда милли мәсьәләләр һәрвакыт мөһим урын алып тора.
- «Казан – 2014 елда төрки дөньяның мәдәни башкаласы» уңаеннан Татарстанда бик күп чаралар оетырыла. Әлеге халыкара конференция үзебезне башкаларга күрсәтү, республика һәм Россиянең башка төбәкләре арасында тәҗрибәсе уртаклашу. Ә бу өлкәдә безнең күрсәтерлек эш гамәлләребез юк түгел, республикада төрледән-төрле нәтиҗәле программалар эшләп килә. Моннан тыш ел саен хөкүмәт булышлыгы белән төрле халыкларның милли бәйрәмнәре зур масштабта оештырылып килә... Мәдәният сәясәтендә матди булмаган мәдәни мирас мәсьәләләре мөһим урын биләп тора. Бүгенге көндә әлеге тема дөньякүләмендә игътибар үзәгендә тора. Чөнки глобальләшү чорында һәр милләтнең үзенчәлеген саклап калу мәсьәләсе кискенләшә. Конференцияне оештыручылар буларак без матди булмаган мәдәни мираска дәүләт җитәкчелегенең, галимнәрнең игътибарын тагын да арттырырга кирәк дип саныйбыз, - диде республика мәдәният министры урынбасары Гүзәл Нигъмәтуллина.
Республиканың традицион мәдәниятне үстерү үзәге директоры Фәнзилә Җәүһәрова белдергәнчә, халыкара конференциядә төрки халыкларның матди булмаган мәдәни мирасы хәзерге заманда актуальләшү, тел мохите саклаудагы роле мәсьәләләренә кагылышлы темалар күтәрелә. Төрки халыкларның этник тарихы һәм традицион мәдәнияте турында сүз бара.
Әзербайҗан Республикасыннан килгән Мәдәният һәм туризм министрлыгы вәкиле Яшәр Гусейнли:
- Безнең республикада ЮНЕСКО исемлегенә кертелгән хәзинәләребез бар - әзербайҗан келәме, мугам (әзербайҗан музыка жанры), ашуг сәнгате, тар дигән музыка уен коралы, Нәүрүз бәйрәме һ.б. Бездә матди булмаган мәдәни мирасның реестры төзелә. Республикабызда “Халык иҗаты башкаласы” дигән программа уңышлы эшли. Әзербайҗанның фольклор башкаласы, һөнәрчелек һәм легенда башкаласы сайлана. Җирле башкарма хакимияттәгеләр бер-берсеннән аерылып тору өчен үзара ярыша, үзен югарырак дәрәҗәдә күрсәтергә омтыла. Әлеге җәһәттән Әзербайҗанда барлыгы 15 программа эшләп килә, - дип сөйләде.
16-19 июль көннәрендә узучы «Саклау объекты буларак төрки халыкларның матди булмаган мәдәни мирасы» дигән халыкара фәнни-гамәли конференция Татарстанда да кул тимәгән эшләр байтаклыгын искәртә булса кирәк. Киләчәктә ЮНЕСКО исемлегенә дәгъва итәргә лаеклы дип саналган татар милли уен кораллары, музыкаль җанрлар булуы да бик ихтимал.
Иртәгә конференция кунаклары ЮНЕСКО мәдәни мирас исемлегенә кертелгән «Болгар» дәүләт тарих-архитектура музей-тыюлыгына сәяхәт кылачак.